Mae gan Gyngor Dinas Caergrawnt strategaeth wrth-dlodi ers 2014 a honno wedi’i chynllunio i fynd i’r afael â thlodi ac anghydraddoldeb. Dros y deng mlynedd diwethaf mae dull y cyngor wedi esblygu. Er mwyn mynd i’r afael ag achosion hirdymor dwfn tlodi, cydnabu’r cyngor fod angen iddyn nhw weithredu dull cyffredin sy’n cyfuno arweinyddiaeth gan y cyngor a chydweithio â chymunedau lleol ac ystod o bartneriaid lleol a rhanddeiliaid allweddol i godi eu heffaith ar y cyd i’r eithaf. Arweiniodd hyn at ddatblygu strategaeth Adeiladu Cyfoeth Cymunedol (CWB), a fabwysiadwyd yn 2024.

Nod dull CWB yw mynd i’r afael ag achosion tlodi trwy weithio’n gyfannol ar draws y sectorau tuag at weledigaeth a nod cyffredin gyda’r holl randdeiliaid; trwy gyfuno asedau, cyfrifoldebau statudol a rôl ymgynnull y cyngor â’r gwasanaethau, y dulliau a’r perthnasoedd y gall y sectorau cymunedol, gwirfoddol, busnes a chyhoeddus eu darparu.

Mae yna themâu allweddol sy’n sail i ddull CWB y Cyngor, gan gynnwys:

• sicrhau bod dull cyfannol ar y cyd o fynd i’r afael â thlodi bob amser yng nghanol rhaglenni a phrosiectau yn y dyfodol; gweithio ar draws sefydliadau a sectorau er mwyn creu atebion

• sut y gall y cyngor archwilio cyfleoedd i ddefnyddio’u harweinyddiaeth a’u hasedau i gynhyrchu cyfoeth yn ôl i’r gymuned, gan gynnwys gwerth cymdeithasol o gontractau a thrwy ddefnyddio adeiladau a thir y cyngor yn well

• gweithio gyda’r sector preifat lleol i gefnogi economi lleol cynaliadwy a chynhwysol

Un enghraifft o egwyddorion newydd strategaeth CWB yw prosiect Shaping Abbey. Mae Shaping Abbey yn dwyn ynghyd drigolion lleol, y gymdeithas sifil a phartneriaid o’r sector preifat, ochr yn ochr â buddsoddiad o £100 miliwn a gefnogir gan y cyngor a Llywodraeth y Deyrnas Unedig i ailddatblygu rhannau o Ward Abbey yng ngogledd-ddwyrain Caergrawnt. Yma, mae trigolion a grwpiau cymunedol wedi bod yn rhan annatod o lunio dyfodol Ward Abbey, ac wedi bod yn rhan o sgyrsiau Shaping Abbey, lle mae lleisiau cymunedol wedi bod yn ganolog i ddatblygiad yr ardal. Mae rhaglen gysylltiedig Focus on Abbey yn darparu cyllid ar gyfer prosiectau cymunedol lleol.

Y gwersi allweddol

Trwy eu strategaeth CWB, datblygodd Cyngor Dinas Caergrawnt ddull partneriaeth newydd gyda sefydliadau’r gymdeithas sifil leol, a rhanddeiliaid lleol ehangach, ar sail gweledigaeth gyffredin i fynd i’r afael â thlodi ledled y ddinas.